بیوگرافی و نقش بیبی گرد آفرید خسروانی فرد، بانوی مصلح و نماد آبادی در کهگیلویه
بازتاب فردا /حمیده تابش نژاد : زنی بزرگ و بانویی مصلح، بیبی گرد آفرید خسروانی فرد، در سال ۱۳۲۱ در تل خسرو به دنیا آمد. پدر او بنام مرحوم محمد حسن فرد اولین رییس فرهنگ و معارف استان کهگیلویه و بویراحمد و مادر وی دختر ملا قباد سیسختی که باعث ایجاد تحول در جامعه عشایری و روستایی شد
او با کیسالار عزیزی از طایفه طاس احمدی ازدواج کرد و ثمره این پیوند، پنج پسر و دو دختر است. زندگی این بانوی بزرگ در بافت تاریخی شهر دهدشت آغاز شد؛ زندگیای پر از سختیها و چالشهایی از جمله نبود آب و برق، اما او همواره در مسیر آبادانی و توسعه این سرزمین گام برداشت.
در سال ۱۳۳۹، خانواده او برای یافتن امکانات بهتر، به ییلاق کوچ کردند و در سال ۱۳۴۰ مجدداً به دهدشت بازگشتند. در همان سال، بر اساس روابط دوستانه و اعتماد، ۵۰۰ نفر از طوایف و ایلات مختلف به منزل کیسالار عزیزی در پنجشنبهشبی دعوت شدند. فردای آن شب، تیمسار علیزاده از کیسالار عزیزی و کی عطا طاهری دعوت میکنند و ضمن تشکر از ایل بویراحمد و طایفه طاس احمدی، بیبی گرد آفرید در سخنانی بر ضرورت آبادانی شهر تأکید میکند.
در آن زمان، طاهری و عزیزی اعلام میکنند که سه سال است در مسیر توسعه و آبادانی تلاش میکنند و نیازمند همکاری و لطف مسئولان هستند. در نتیجه، هیئتی پنجنفره شامل حاج آزاد بهرهمند، کیسالار عزیزی، خواجه ظفر دوهنده، ملا حمدالله اروانه و ملا کوچک اروانه تشکیل میشود و درخواستهای مورد نیاز برای توسعه شهر در قالب برنامهها و طرحها ثبت میگردد.
در سال ۱۳۳۹، با شروع جنگ عبداله خان، فرماندار شیخی از شیراز وارد منطقه شد و با توجه به ارتباطات، مسئولیت بهداشت در شهرستان به او سپرده شد. پس از مدتی، به تهران رفت و در دیداری با هویدا، نخستوزیر وقت، خبر از تدوین نقشهای جامع برای شهر دهدشت داد که بر اساس آن، چهار خیابان منتهی به چهار خانه مسکونی، ترافیک شهری را کاهش میدهد؛ طرحی که برای اولین بار، از زبان هویدا شنیده شد.
همچنین، بیبی گرد آفرید خسروانی فرد، در سفر شهبانو به یاسوج، ضمن خیرمقدم به شهبانو، در معرفی خود گفت: «مردم سخاوتمند و بزرگی در کهگیلویه و بویراحمد زندگی میکنند که خواستار توجه و همکاری شما هستند.» او همواره در طول زندگی، در تلاش برای آبادی و توسعه این دیار بوده است و اکنون در سن هشتاد سالگی، همچنان به عنوان بانویی نیکاندیش و مصلح، در پی اصلاح و آبادانی فرهنگ و جامعه است.
این بانوی بزرگ، نماد تلاش، صبر و استقامت در راه توسعه و آبادانی سرزمین کهگیلویه و بویراحمد است و همواره در تاریخ این دیار به عنوان الگویی از خدمت و دلسوزی شناخته میشود.
سید کمال دولت خواه موسس یاران مانا در آیین نکوداشت بی بی گرد آفرید خسروانی فرد گفت : در راستای زندگی بشر که در هزاران نقطه این کره خاکی جاری است، نهادهای مختلفی در جهت ساماندهی و توسعه شکل گرفتهاند. نهاد خانواده، به عنوان یک نهاد ارزشمند و پایهای، رشد و تربیت انسانها در دامن آن صورت میگیرد. دومین نهاد، نهاد حکومت است که حیات و نمک زندگی ما مدیون آن است. از کشور خارج میشویم، دولت را میخواهیم، کسی را دفن کنیم، باید مجوز دفن بگیریم؛ یعنی وجود دولت ضرورت است که زندگی ما را سامان میدهد.
وی افزود : در کنار دولت، قوانین و مقررات قرار دارند که زندگی فردی، روابط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ما را تنظیم میکنند. اما باید بدانیم که دولتها، مولود همین شهرها و جوامع هستند؛ شهرهایی که امروزه میبینیم، در گذر زمان، رشد و توسعه یافتهاند. شهر کهگیلویه، با تاریخ غنی و فرهنگی، نمونهای از این شهرها است. اما اگر درباره روند تکاملی شهر دهدشت صحبت کنیم، باید بگویم پیشرفتهایی داشته است، اما آن تکامل واقعی که باید برسد، هنوز محقق نشده است.
وی ادامه داد : راز و رمز این نواقص چیست؟ هر انسانی در سن ۴۰ سالگی به تکامل واقعی میرسد، اما چرا ما هنوز در این مسیر قرار نداریم؟ آیا ما شهروندیم یا فقط شهرنشین؟ باید مسئولیتپذیریمان در ابعاد مختلف، همراه با دولت، توسعه یابد. رابطه بین حقوق شهروندی و شهروند بودن، تفاوت دارد؛ اگر میخواهیم به این تکامل برسیم، باید در کنار نهادهای مختلف، نقش فعال و مسئولانهای ایفا کنیم.
موسس یاران مانا ادامه داد : در کنار این، مسئولین باید از ساختارهای فرسوده عبور کرده و نگاهشان به افقهای بزرگتر باشد. شهر باید به سمت و سوی انسانمحوری حرکت کند، آسیبهای اجتماعی و مسائل دینی رفع شوند، و رونق اقتصادی و توسعه پایدار در آن شکل گیرد.
دولت خواه بیان کرد : دهدشت ، با وجود پیشرفتهایی که داشته، هنوز فاصله زیادی با چشماندازهای مدنظر دارد. باید دست در دست هم بدهیم و این شهر را به جایگاه واقعیاش برسانیم.
اگر دل در گرو این شهر دارید، باید همبستگی و پیوستگی خود را نشان دهید. همانطور که اسکندر مقدونی، پس از سرکشی و چپاول، در شهری دید که در آن ظلم و فساد نیست، راز آن شهر، همان دانه ایست که در دل آن، همبستگی و اتحاد وجود دارد. ما هم باید همان دانه باشیم، تا این شهر، به جایگاه واقعیاش برسد.
با هم، میتوانیم آیندهای روشن و پرامید برای دهدشت رقم بزنیم. وظیفه ما، پاسداری از تاریخ، فرهنگ و هویت این سرزمین است. بیایید دست در دست هم، مسیر توسعه و تعالی را هموار کنیم و این شهر را به جایگاه درخور شأن خود برسانیم.
در مراسم باشکوه و معنوی نکوداشت بیبی گرد آفرید خسروانی فرد، پروفسور دکتر حمیرا وفایی، چهره علمی و افتخار آفرین ایران، و خواهر زاده بی بی گردی ،همسر دکتر نیک اقبال سخنانی ارزشمند ایراد کرد. وی ضمن تقدیر از تلاشهای این بانوی بزرگ، گفت:ما امروز در این جمع گرم و پرانرژی، به احترام و ارج نهادن به یکی از بانوان بزرگوار این سرزمین گرد هم آمدهایم؛ بانویی که با تلاش بیوقفه در مسیر عمران و آبادانی شهر دهدشت و اعتلای فرهنگ منطقه، نقش بیبدیلی ایفا کرده است. این بانوی سخاوتمند، نیکاندیش و مصلح، نماد ایثار، مهر و محبت است. او با وجود محدودیتها و چالشهای فراوان، هرگز از مسیر تلاش و خدمت بازنماند، و با عزمی راسخ و ارادهای پولادین، در کنار خانواده و با حمایت همسر فقیدش، مرحوم کیسالار عزیزی، در جهت توسعه و آبادانی شهر تلاش کرد.
پروفسور وفایی ادامه داد: در ابتدای سخن، باید بر این نکته تأکید کنم که تفکیک جنسیتی و نگاه تبعیضآمیز به زنان، مانع بهرهبرداری کامل از ظرفیتها و استعدادهای بانوان است. زنان، در هر جامعهای، اگر فرصت یابند و حمایت شوند، در مسیر تعالی و پیشرفت، چندین برابر مردان تلاش میکنند. باید باور کنیم که نقش و جایگاه زن در جامعه، نه تنها باید محترم شمرده شود، بلکه باید فرصتهای برابر برای مشارکت و فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و علمی در اختیار آنان قرار گیرد.
او افزود: این بانوی بزرگ، نمونهای است از تلاش بیوقفه زنان این سرزمین، که با عزمی راسخ و مهربانی بیپایان، در راه آبادانی و توسعه منطقه کوشیده است. امروز، باید از او و دیگر بانوانی که در عرصههای مختلف نقشآفرینی میکنند، تجلیل کنیم و الگویی برای نسلهای آینده باشیم. بدون تردید، این تلاشها و فداکاریها، آیندهای روشنتر و پرامیدتر برای سرزمین ما رقم خواهد زد.
دکتر وفایی بر اهمیت استمرار این نوع همایشها و نشستهای فرهنگی و اجتماعی تأکید کرد و گفت: این گردهماییها، انگیزهبخش و الهامبخش برای جوانان و بانوان است و تداوم آنها میتواند در نشان دادن راه، ایجاد انگیزه و تقویت مشارکتهای اجتماعی نقش مؤثری ایفا کند. بیایید با اتحاد و همت، مسیر تعالی و توسعه را هموار کنیم و این سرزمین را به جایگاهی درخور شأن و عظمت برسانیم.
در این آیین باشکوه و معنوی نکوداشت بیبی گرد آفرید خسروانی فرد، دکتر کامران فتحی نیز، با تأکید بر اهمیت نقش نخبگان و توسعهگرایی در آینده کهگیلویه، گفت: «ما امروز در شرایطی قرار داریم که نیازمند همت جمعی، اتحاد و نگاه نو هستیم. باید از ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی خود بهرهمند شویم و با برنامهریزیهای مدرن، مسیر توسعه پایدار را هموار کنیم.
وی افزود: یکی از راهکارهای اساسی برای خروج از بنبست کنونی، ساختن یک بیمارستان تخصصی و خصوصی در شهرستان است. این پروژه نه تنها اشتغالزایی برای صدها نفر را تضمین میکند، بلکه نیازهای درمانی مردم شریف کهگیلویه را در داخل استان برطرف میسازد.
وی تاکید کرد: همچنین، این بیمارستان میتواند پایهای برای راهاندازی دانشکده پزشکی، فیزیوتراپی، پرستاری و سایر رشتههای مرتبط باشد که به نوبه خود، نیروی انسانی نخبه و متخصص را پرورش میدهد.
دکتر فتحی ادامه داد: برای تحقق این هدف، ضرورت دارد نخبگان و فعالان اقتصادی و فرهنگی استان در قالب شورایی به نام «شورای نخبگان کهگیلویه بزرگ» گرد هم آیند. این شورا میتواند نقش پیشگام در اندیشهسازی، جذب خیرین، و تعامل با مسئولین ایفا کند.
وی گفت :همچنین، خرید زمین مناسب در حومه شهر، حتی با قیمت پایین و به نام این شورا، میتواند سرمایهگذاری ماندگاری باشد که ارزش افزوده زیادی دارد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، پیشنهاد داد: یک هفته به نام «کهگیلویه بزرگ» نامگذاری شود تا مردم، صنایع، هنرها و سنتهای بومی خود را به نمایش بگذارند. این رویداد فرهنگی میتواند فرصتی باشد برای معرفی ظرفیتهای گردشگری، فرهنگی و اقتصادی استان در سطح ملی و بینالمللی، و در عین حال، به تقویت هویت و غرور ملی ما کمک کند.
دکتر فتحی تصریح کرد: ما باید با اتحاد، همت، و بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی و علمی، تاریخ و عظمت کهگیلویه را دوباره زنده کنیم و این سرزمین را به اوج شکوه و عظمت برسانیم. نخبگان این دیار، باید نقش محوری در ساخت آیندهای روشن و توسعهمدار ایفا کنند.
فرود عزیزی فرزند زنده یاد کی سالار عزیزی و بی بی گرد آفرید خسروانی ضمن تقدیر از سازمان مردمنهاد یارانمانا که این رویه ارزشمند را در کهگیلویه پایهگذاری کرده و در هر فصلی برنامههای باشکوهی برگزار میکند، اظهار کرد :امروز روز نکوداشت بانوی بنیانگذار و شهرمان، بیبی گرد آفرید خسروانی فرد است.
وی با بیان اینکه اجازه بدهید این روز را از زاویه دید خودم، در چند دقیقه کوتاه، مرور و تبیین کنم گفت: علت ایستایی توسعه چیست. پاسخ این است که جامعهای که مستحق پیشرفت و تعالی است، باید به دنبال تغییر باشد. جامعهای که مردان و زنان آن به خوبی مقایسه میکنند و تغییرات لازم را در زندگی خود، خانواده و جامعه ایجاد میکنند، حق توسعه و آرامش دارند. تغییر، کلید رشد و شکوفایی است.
برای نمونه، در منطقه کهگیلویه و بویراحمد، میتوانم از بزرگ مردی یاد کنم به نام قباد خان سی سختی، معروف به ملا قباد ، که در اوایل قرن چهاردهم شمسی، با درایت و تدبیر، تحولی بزرگ در جامعه عشایری و روستایی منطقه ایجاد کرد. او با تغییر ساختار جامعه، از جامعهای دامداری و باغداری به جامعهای صنعتی و آموزشی، مدرسه و بهداشت، تحولی عظیم رقم زد. این اقدام نشان میدهد که تغییر، قدرت و تأثیر زیادی در توسعه دارد.
حالا، اجازه بدهید خاطرهای دیگر از تاریخ استان نقل کنم. مرحوم محمدحسن فرد، اولین رئیس فرهنگ و معارف استان کهگیلویه و بویراحمد، در اوایل قرن چهاردهم، با تغییر در آموزش و پرورش، پایهگذار تحولات عظیم در نظام آموزشی استان شد. این خانواده، از بیبی گرد آفرید خسروانی فرد، دختر همان محمدحسن، میراثدار این روحیه تحولخواه و پیشگام است.
وی ادامه داد : بیبی گرد آفرید، در سن نوجوانی، عروس طایفه تاس احمدی شد، و با داشتن پتانسیلهای فراوان، در کنار مادران و زنان منطقه، نقش فعال و مؤثری در جامعه ایفا کرد. او در آن زمان، با مشغلههای فراوان، از صبح زود تا شب، در امور خانه، خانواده، کشاورزی، و اجتماعی نقش داشت و در عین حال، در تصمیمگیریهای شهر و روستا مشارکت فعال داشت. این نشان میدهد که زنان، چه در گذشته و چه حال، نقش محوری در توسعه و پایداری جامعه ایفا میکنند.
عزیزی اضافه کرد :در اینجا، باید تأکید کنم که این زنان، با وجود مشغلههای فراوان، توانستند نقشهای چندگانهای را در خانواده، اجتماع و سیاست ایفا کنند. این پتانسیل عظیم، باید امروز در قالب برنامههای توسعه و سیاستگذاریهای کلان، مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت : میخواهم بر اهمیت نقش نخبگان و زنان در ساخت آینده استان تأکید کنم. باید با همت جمعی، از ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و انسانی خود بهرهمند شویم و با برنامهریزی و اقدامهای عملی، استان کهگیلویه و بویراحمد را به جایگاه شایستهاش برسانیم.
دارا کریمینژاد از فرمانداران سابق کهگیلویه گفت: آینده این شهر نیازمند همت جمعی، مدیریت خلاق و بهرهگیری از ظرفیتهای تاریخی و طبیعی است
وی افزود : در جمعی کهن و ارزشمند، با حضور چندین نسل از فعالان و نخبگان شهر دشت، نشست مهمی برگزار شد که نشان از عزم و اراده جمعی برای توسعه و آبادانی این شهر دارد. در این جلسه، که نماد همبستگی و تلاش مشترک بود، به موضوعات مختلفی از جمله اهمیت نگاه تاریخی، بهرهگیری از ظرفیتهای طبیعی و توسعه پایدار اشاره شد.
دارا کریمینژاد در این نشست ضمن قدردانی از تلاشهای شهرداران گذشته و ابراز امیدواری برای آیندهای درخشان، بر ضرورت بهرهگیری از تجربیات تاریخی و توسعه فرهنگی و اقتصادی تأکید کرد.
وی افزود: برای خروج سریع از بنبستهای توسعه، باید از تجربیات کشورهای موفق مانند سنگاپور بهرهمند شد و با شفافیت، نخبهگرایی و مهارتافزایی، آیندهای درخشان برای شهر دهدشت رقم زد.
کریمینژاد همچنین بر اهمیت سرمایهگذاری در زیرساختهای طبیعی مانند سدها و تنگههای زیبای پیرزال و پژوکو تأکید کرد و گفت: این منابع ارزشمند میتواند درآمد پایدار و فرصتهای گردشگری برای شهر فراهم کند. بهرهبرداری هوشمندانه از این ظرفیتها، نیازمند همکاری و همت جمعی است.
وی در پایان، نقش شورای شهر و شهردار خلاق و توسعهمحور را کلید موفقیت دانست و گفت: انتخاب شوراهای توانمند و شهردارانی که نگاه توسعهگرا و خلاق دارند، میتواند شهر دشت را به سمت آیندهای روشن و آباد سوق دهد. ما باید در مسیر توسعه، همت جمعی و مدیریت هوشمند را سرلوحه کار خود قرار دهیم.
این نشست، نمادی از عزم و اراده جمعی برای ساختن فردایی بهتر برای شهر دهدشت است و نشان میدهد که با همت و همکاری، میتوان آیندهای پرامید و سرشار از فرصتهای توسعهپذیر برای این سرزمین رقم زد.
در پایان این برنامه از خانواده های زنده یاد کی عطا طاهری ،کی سالار عزیزی ،زنده یاد شهردار توفیقیان و بی بی گرد آفرین خسروانی فرد تجلیل بعمل آمد .
